||

Mindfulness na Nowy Rok: co mówi nauka o uważności i dlaczego życzliwość jest kluczowym elementem zmiany

Początek roku to moment, w którym wiele osób próbuje „zacząć od nowa”. Z perspektywy psychologii wiemy jednak, że trwała zmiana nie wynika z presji ani z postanowień opartych na sile woli. Badania pokazują coś zupełnie innego: najbardziej stabilne i długofalowe zmiany zachodzą wtedy, gdy towarzyszy im świadomość, regulacja emocji i życzliwość wobec siebie.

To właśnie dlatego mindfulness – rozumiany jako trening uwagi i jakości obecności – staje się jednym z najlepiej przebadanych narzędzi wspierających dobrostan.

Uważność jako regulacja systemu nerwowego

W ostatnich latach neurobiologia dostarczyła nam wielu dowodów na to, że praktyka uważności wpływa na funkcjonowanie mózgu i układu nerwowego. Regularna praktyka:

  • obniża aktywność ciała migdałowatego odpowiedzialnego za reakcje stresowe,
  • wzmacnia korę przedczołową, która odpowiada za koncentrację, podejmowanie decyzji i samoregulację,
  • zwiększa aktywność sieci neuronalnych związanych z empatią i współczuciem.

Mindfulness nie jest więc techniką relaksacyjną. To trening neuroplastyczności – sposób, w jaki uczymy mózg reagować inaczej.

Dlaczego życzliwość jest niezbędna do zmiany

W badaniach Kristi Neff i Paula Gilberta pojawia się kluczowy wniosek: samokrytyka aktywuje system zagrożenia, podczas gdy życzliwość aktywuje system kojenia. A system kojenia jest tym, który umożliwia uczenie się, podejmowanie decyzji i wprowadzanie zmian.

Dlatego właśnie postanowienia noworoczne oparte na presji („muszę”, „powinnam”, „tym razem się uda”) tak często się rozpadają. One uruchamiają stres, a stres blokuje zdolność do trwałej zmiany. Życzliwość działa odwrotnie. Reguluje ona, wzmacnia i tworzy warunki, w których możemy działać mądrzej.

Mindfulness jako praktyka mikro‑zmian

Z perspektywy badań nad nawykami wiemy, że mózg preferuje zmiany małe, powtarzalne i osadzone w codzienności. Dlatego właśnie mindfulness na Nowy Rok nie musi oznaczać godzin medytacji.

Może oznaczać:

  • 30 sekund świadomego oddechu,
  • zauważenie napięcia w ciele i rozluźnienie ramion,
  • krótka przerwę zanim się zareaguje,
  • życzliwe „to jest trudne” zamiast automatycznej krytyki.

To są mikro‑interwencje, które, jeżeli się je powtarza, zmieniają sposób funkcjonowania układu nerwowego. Nowy Rok jako przestrzeń do regulacji, nie do rewolucji

Z naukowego punktu widzenia najskuteczniejsze zmiany to te, które:

  • są oparte na świadomości,
  • są wspierane przez życzliwość,
  • są wdrażane stopniowo,
  • są zakorzenione w realnym doświadczeniu, a nie w idealnym obrazie siebie.

            

Mindfulness nie obiecuje, że nowy rok będzie łatwy

Obiecuje coś innego: że możemy być bardziej obecni, bardziej uregulowani i bardziej po swojej stronie -niezależnie od tego, co przyniesie codzienność. A to jest fundament każdej trwałej zmiany.

A jeśli chcesz usłyszeć więcej o życzliwości…

10 stycznia 2026 roku będę mówić o życzliwości jako kluczowym elemencie praktyki uważności podczas II Zlotu Uważnych Nauczycieli we Wrocławiu. To będzie przestrzeń do rozmowy o tym, jak współczucie i samowspółczucie realnie wpływają na nasz układ nerwowy, odporność psychiczną i zdolność do zmiany.

Źródło: https://self-compassion.org/wp-content/uploads/2023/01/Neff-2023.pdf

Podobne wpisy